Fakoemulsyfikacja zaćmy

Zaćma jest jedną z najczęstszych przyczyn obniżenia ostrości wzroku. Ocenia się, że około 27 mln ludzi na świecie i ok. 800 000 w Polsce choruje na tę chorobę. Obecnie jedyną skuteczną metodą leczenia zaćmy jest chirurgiczne usunięcie zmętniałej soczewki. Jest to najczęściej wykonywany zabieg na oddziałach okulistycznych. W ostatnich latach nastąpił dynamiczny rozwój technik mikrochirurgii zaćmy. Udoskonalenia te mają na celu zmniejszenie uszkodzenia oka w czasie zabiegu i szybszą rehabilitację pacjentów. W krajach Europy Zachodniej i USA, a także niektórych ośrodkach w Polsce, operacje zaćmy wykonywane są w ramach chirurgii jednego dnia - pacjent przychodzi do szpitala dzień przed operacją i zostaje wypisany po kilku godzinach po zabiegu.

Na czym polega fakoemulsyfikacja?

Fakoemulsyfikacja to zabieg polegający na rozbiciu na niewielkie fragmenty zmętniałego jądra soczewki za pomocą fal ultradźwiękowych emitowanych przez specjalne urządzenie, które przez małe nacięcie (około 3 mm) wprowadzane jest do soczewki. Końcówka tego urządzenia jednocześnie odsysa fragmenty soczewki. W miejsce usuniętej soczewki wszczepiana jest zwijalna soczewka wewnątrzgałkowa. Metoda fakoemulsyfikacji pozwala operować zaćmę w każdym stadium rozwoju, nie trzeba już czekać z operacją, aż zaćma przejdzie w formę dojrzałą.

Przebieg zabiegu fakoemulsyfikacji zaćmy

Zabieg usunięcia zaćmy metodą fakoemulsyfikacji wykonywany jest w wielu państwowych i prywatnych klinikach jako tzw. chirurgia jednego dnia. Pacjent przyjmowany jest do oddziału w dniu poprzedzającym zabieg i jest wypisywany kilka godzin po zabiegu. W okresie poprzedzającym przyjęcie do szpitala pacjent przechodzi szczegółowe badania okulistyczne mające na celu wykluczenie chorób dyskwalifikujących od operacji oraz dobór odpowiedniej mocy soczewki, która zostanie wszczepiona podczas zabiegu. Przed zabiegiem konieczne jest także wykonanie podstawowych badań laboratoryjnych i EKG, które oceni lekarz internista. Bezpośrednio przed zabiegiem stan pacjenta oceniany jest przez anestezjologa. Zabieg usunięcia zaćmy metodą fakoemulsyfikacji przeprowadzany jest najczęściej w znieczuleniu miejscowym, gdzie środek znieczulający podaje się okołogałkowo lub coraz częściej - kroplowo do oka. Taki sposób znieczulenia stanowi mniejsze obciążenie dla pacjenta, stwarza więc możliwość operowania chorych obciążonych chorobami internistycznymi, takimi jak nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca itp. Pacjent otrzymuje dożylnie środki przeciwbólowe i uspokajające. Przez cały czas jest świadomy i jest w kontakcie z lekarzem operującym. Ważne jest, aby podczas zabiegu pacjent kierował wzrok zgodnie z poleceniami operatora. W przypadku osób niewspółpracujących można zastosować znieczulenie ogólne. Po znieczuleniu skóra wokół oka jest dezynfekowana, a głowa obkładana jest jałowymi serwetami chirurgicznymi. Zabieg rozpoczyna się od wykonania w twardówce niewielkiego cięcia o szerokości 2,75-4,0 mm, przez które wprowadza się fakoemulsyfikator. Urządzenie to za pomocą ultradźwięków rozdrabnia zmętniałe jądro soczewki, a następnie je odsysa. W tak przygotowane miejsce wprowadza się zwiniętą elastyczną soczewkę, która po ulokowaniu wewnątrzgałkowo rozwija się. Nacięcie twardówki nie wymaga zakładania szwów, gdyż rana sama się uszczelnia pod wpływem ciśnienia wewnątrzgałkowego. Cały zabieg trwa kilkanaście minut. Po jego zakończeniu pacjent jeszcze przez kilka godzin pozostaje w szpitalu. Po kontroli anestezjologicznej i okulistycznej wypisywany jest do domu. Następnego dnia zgłasza się na pierwszą wizytę kontrolną. Pacjent może wrócić do codziennych zajęć i obowiązków już 1-2 dni po zabiegu. W okresie pooperacyjnym musi przyjmować miejscowo w kroplach lek rozszerzający źrenicę, lek przeciwzapalny i antybiotyk.

Zalety fakoemulsyfikacji zaćmy

Fakoemulsyfikacja jest obecnie najczęściej wykorzystywaną metodą usuwania zaćmy. Jej zalety polegają na tym, że można operować zaćmę w każdym stadium zaawansowania oraz że wykonywane cięcie jest bardzo małe. Zastosowanie niewielkiego cięcia zmniejsza ryzyko powstania astygmatyzmu pooperacyjnego i przyspiesza rehabilitację pacjenta. Pacjenci obserwują natychmiastową poprawę wzroku po zabiegu. Do swoich codziennych zajęć mogą wrócić już następnego dnia. Niewątpliwą zaletą tej metody jest również krótka hospitalizacja. Ze względu na rodzaj stosowanego znieczulenia, zabiegowi usunięcia zaćmy metodą fakoemulsyfikacji poddani mogą być również pacjenci obciążeni chorobami internistycznymi, którzy byli zdyskwalifikowani jako kandydaci od zabiegów metodami, w których konieczne było znieczulenie ogólne.

Wady fakoemulsyfikacji zaćmy

Technika fakoemulsyfikacji wymaga wysokospecjalistycznego sprzętu i dużej sprawności operującego. Metoda ta jest przeciwwskazana w przypadkach zaćm bardzo zaawansowanych - z twardym jądrem soczewki, a także kiedy nie można uzyskać dobrego rozszerzenia źrenicy.

Poważne powikłania po zabiegu usunięcia zaćmy występują w zaledwie 5% przypadków. Większość tych powikłań może być skutecznie leczona z przywróceniem dobrej ostrości wzroku. Do najpoważniejszych powikłań, jakie mogą wystąpić po usunięciu zaćmy, można zaliczyć: obrzęk śródbłonka rogówki, stany zapalne wnętrza gałki ocznej, odwarstwienie siatkówki, krwotok wewnątrzgałkowy oraz wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego i jaskrę.

Znajdź najlepszego lekarza

Dodatkowe informacje