Z czego zrobione są soczewki?

Podczas operacji zaćmy lekarz usuwa zmętniałą soczewkę pacjenta, a następnie do wnętrza gałki ocznej wszczepia sztuczną soczewkę. Soczewki wewnątrzgałkowe różnią się między sobą kształtem oraz materiałem, z którego są wykonane.

Materiał, z którego zbudowana jest soczewka odgrywa szczególną rolę, ponieważ jego właściwości fizyczne mają bezpośredni wpływ na przebieg operacji, a biokompatybilność, czyli zgodność tkankowa warunkująca brak toksyczności i reakcji ze strony organizmu  na przebieg leczenia pooperacyjnego.

Sztuczne soczewki wewnątrzgałkowe można podzielić na:

  • sztywne - wykonane z polimetylmetakrylatu (PMMA, Plexiglass),
  • miękkie (zwijalne) – wykonane mogą być z silikonu, hydrożelu lub akrylu.

Jako pierwsze na rynku pojawiły się soczewki z PMMA. Materiał ten jest mało elastyczny, zatem podczas operacji usunięcia zaćmy wprowadzenie soczewki do wnętrza gałki ocznej wymaga wykonania rozległego nacięcia rąbka rogówki (zwykle około 6-8 mm). Tak duże nacięcie rogówki wydłuża okres pooperacyjny oraz zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.

Przez długi czas polimetylmetakrylat był jedynym materiałem stosowanym do produkcji soczewek, dlatego też dzisiaj określa się biokompatybilność nowych soczewek w odniesieniu do PMMA.

Silikon jest materiałem hydrofobowym (niezwilżalnym) o największym współczynniku odkształcenia, dzięki czemu lekarz może zrolować sztuczną soczewkę podczas implantacji do wnętrza gałki ocznej, co pozwala na zastosowanie jedynie niewielkiego nacięcia rogówki (około 1,8 mm). Z drugiej jednak strony, tak wysoka łatwość odkształcania silikonu może przyczyniać się do przesuwania się soczewki wewnątrz gałki ocznej po operacji. Dodatkową zaletą silikonu jest duża odporność na powstawanie przebarwień. Problemem związanym z wszczepami soczewek silikonowych jest stosunkowo wysoki odsetek zmętnienia torebki tylnej soczewki. Stan taki nazywany jest zaćmą wtórną i objawia się jako spadek ostrości wzroku. W przypadku zmętnienia torby tylnej soczewki stosuje się kapsulotomię tylną (wycięcie torebki tylnej) za pomocą lasera, jednak jego użycie może uszkodzić silikonową soczewkę.

Soczewki hydrożelowe są soczewkami zwijalnymi, hydrofilnymi. Nie wywołują one odczynu zapalnego oraz nie ulegają zmętnieniu, co jest ogromną zaletą hydrożelu, ponieważ minimalizuje on ilość powikłań w okresie pooperacyjnym, a ponadto przez długi czas zachowuje swoje właściwości fizyczne.

Niestety hydrożel bardzo często powoduje zmętnienie tylnej torebki soczewki, dając zaćmę wtórną, jednak soczewka nie traci swoich właściwości podczas stosowania lasera YAG.

Soczewki akrylowe mogą być hydrofobowe lub hydrofilne, łatwo się odkształcają, w związku z czym łatwo je umieścić w torebce soczewki przy zastosowaniu niewielkiego nacięcia rogówki.

Sprężystość soczewek ma związek z ich uwodnieniem. Zawartość wody w soczewkach akrylowych hydrofilnych wynosi od 20 do 35%. Jeśli soczewki cechuje zbyt wysoki poziom uwodnienia, wtedy stają się kruche i łatwo pękają.

Przy korzystnym uwodnieniu wynoszącym około 25%, soczewki mają optymalne właściwości fizyczne wpływające na optykę soczewki oraz cechują się dużą odpornością na przyleganie bakterii.

Soczewki firmy Alcon wykonane są z akrylu hydrofobowego, który charakteryzuje się minimalnym odsetkiem zmętnień tylnej torebki soczewki, dużą zgodnością tkankową oraz niską przyczepnością bakterii. Wysoki współczynnik refrakcji i duża stabilność soczewki we wnętrzu gałki ocznej przekładają się na skuteczność zabiegu, szybką rekonwalescencję oraz niewielki odsetek powikłań pooperacyjnych.

Znajdź najlepszego lekarza

Dodatkowe informacje