Zaćma starcza

Zaćma jest chorobą, która polega na obniżeniu przejrzystości soczewki, co spowodowane jest zmianą struktury soczewki oka. Proces mętnienia soczewki może być spowodowany przewlekłym stanem zapalnym w obrębie gałki ocznej, przewlekłym przyjmowaniem leków takich jak np. glikokortykosteroidy lub współwystępuje z chorobami ogólnymi takimi jak cukrzyca. Jednak największy odsetek zachorowań na zaćmę dotyczy osób starszych.

Występowanie zaćmy starczej uważane jest za naturalny, choć nie zawsze występujący przejaw starzenia się organizmu. Pierwsze objawy zaćmy pojawiają się po 45 roku życia. U niemal 70% populacji po 70 roku życia występuje obniżenie komfortu życia z powodu zaćmy starczej.

Mętnienie soczewki w zaćmie starczej spowodowane jest:

  • zmniejszeniem produkcji białek budujących soczewkę,
  • zmianą struktury białek prowadzącą do zmniejszonej rozpuszczalności w wodzie, co powoduje łączenie w duże konglomeraty,
  • denaturacją białek,
  • uszkodzeniem włókien soczewki przez wolne rodniki, które mogą powstać w trakcie prawidłowych procesów przemian komórkowych, ale - największa ich ilość jest tworzona na skutek nadmiernej ekspozycji na promieniowanie, dym tytoniowy czy spaliny samochodowe,
  • wzrostem ilości wiązań krzyżowych niedwusiarczkowych pomiędzy cząsteczkami białek soczewki, które dają żółto-brązowe zabarwienie soczewki.

Wszystkie wyżej wymienione zmiany prowadzą do zmętnienia soczewki, powodującego utrudniony dostęp światła do siatkówki, co daje następujące objawy:

  • zamglony, nieostry obraz,
  • spadek poczucia kontrastu kolorów,
  • uczucie zbyt dużej ostrości światła, które do tej pory nie raziło,
  • efekt „halo” wokół źródła światła,
  • spadek ostrości wzroku początkowo do dali, następnie do bliży oraz nocą,
  • trudność w dobraniu korekcji okularowej, częsta potrzeba zmiany okularów.

Zaćma starcza rozwija się zwykle w obu oczach, jednak stopień zaawansowania może się znacznie różnić między oczami. Ze względu na stopień zmętnienia soczewki możemy wyróżnić kilka stadiów zaawansowania zaćmy.

W przypadku zaćmy początkowej w soczewce występują pojedyncze zmętnienia, zwykle położone obwodowo w korze, centralnie w jądrze lub pod torebką tylną soczewki. W tym stadium pacjent widzi obraz jak przez brudne okulary lub jak przez mgłę.

W miarę postępującego zmętnienia wszystkich wyżej wymienionych warstw soczewki dochodzi do rozwoju zaćmy niedojrzałej, a następnie dojrzałej, w której soczewka ma białawe zabarwienie. Ostrość wzroku wraz z postępem zaćmy znacznie spada w zaćmie dojrzałej pacjent widzi jedynie przykładowo ruchy ręki przed okiem.

Dalszy rozwój zaćmy może prowadzić do powstania zaćmy pęczniejącej, w której soczewka zwiększa kilkakrotnie swoją objętość na skutek pęcznienia jej włókien. Pęczniejąca soczewka uciska na tęczówkę od tyłu, spłyca komorę przednią i może zablokować kąt przesączania, co prowadzi do wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego.

W przypadku całkowitego zmętnienia soczewki powstaje zaćma przejrzała. To ostatnie stadium zaawansowania zaćmy. Na tym etapie dochodzi do licznych zmian wtórnych w torebce soczewki, która staje się bardziej przepuszczalna dla mas korowych, a na skutek utraty wody przez soczewkę, która traci swoją objętość, dochodzi do pomarszczenia torebki soczewki. Zmiany te predysponują do podwichnięcia soczewki, co znacznie zwiększa trudność operacji usunięcia zaćmy oraz ilość powikłań śródoperacyjnych.

Jedynym skutecznym leczeniem zaćmy jest operacja. Nowoczesny sprzęt operacyjny oraz zaawansowane techniki produkcji soczewek wewnątrzgałkowych pozwoliły na opracowanie skutecznego i bezpiecznego sposobu walki z zaćmą. Operacja polega na niewielkim (około 2 mm) nacięciu rąbka rogówki, rozbiciu ultradźwiękami zmętniałej soczewki własnej, oczyszczeniu torby soczewki z mas soczewkowych, a następnie wszczepieniu sztucznej soczewki.

Jeśli operacja usunięcia zaćmy wykonywana jest przez doświadczonego okulistę, to czas jej trwania jest krótki, operacja jest bezpieczna, ilość powikłań jest znikoma, a pacjent zgłasza poprawę ostrości widzenia już następnego dnia po operacji.

Znajdź najlepszego lekarza

Dodatkowe informacje